Δυνατή χειραψία

Σφίξε το χέρι τού φίλου σου δυνατά. Πρέπει να νιώσει πως είσαι φίλος του, αλλά δυνατός φίλος του. Αν  πάλι σού γκρινιάξει πως τον πόνεσες, τότε μάθε πως απέκτησες έναν αδύναμο φίλο.

They dance alone

Why are there women here dancing on their own?
Why is there this sadness in their eyes?
Why are the soldiers here
Their faces fixed like stone?
I can't see what it is that they dispise
They're dancing with the missing
They're dancing with the dead
They dance with the invisible ones
Their anguish is unsaid
They're dancing with their fathers
They're dancing with their sons
They're dancing with their husbands
They dance alone They dance alone

It's the only form of protest they're allowed
I've seen their silent faces scream so loud
If they were to speak these words they'd go missing too
Another woman on a torture table what else can they do
They're dancing with the missing
They're dancing with the dead
They dance with the invisible ones
Their anguish is unsaid
They're dancing with their fathers
They're dancing with their sons
They're dancing with their husbands
They dance alone They dance alone

One day we'll dance on their graves
One day we'll sing our freedom
One day we'll laugh in our joy
And we'll dance
One day we'll dance on their graves
One day we'll sing our freedom
One day we'll laugh in our joy
And we'll dance

Ellas danzan con los desaparecidos
Ellas danzan con los muertos
Ellas danzan con amores invisibles
Ellas danzan con silenciosa angustia
Danzan con sus pardres
Danzan con sus hijos
Danzan con sus esposos
Ellas danzan solas
Danzan solas

Hey Mr. Pinochet
You've sown a bitter crop
It's foreign money that supports you
One day the money's going to stop
No wages for your torturers
No budget for your guns
Can you think of your own mother
Dancin' with her invisible son
They're dancing with the missing

Άξονας των ψ

Εχει κανείς την αίσθηση πως οριζόντιες μετακινήσεις δεν γίνονται πιά, έχουν από καιρό τώρα τελειώσει. Εχουν καταργηθεί. Οι μόνες αλλαγές θέσης  γίνονται σε διεύθυνση κάθετη. Σαν μια μπάλα που δεν κυλάει πιά παρά μόνο αναπηδήσεις κάνει, μια ρόδα που γυρίζει χωρίς να προχωρά κι ένα σημάδι πάνω της μοιάζει πως ανεβαίνει ή κατεβαίνει. Λέξεις που δεν επικοινωνούνται πιά απ' ευθείας, από αυτί σε αυτί, αλλά μεταδίδονται από ένα πομπό σε έναν δορυφόρο εκεί ψηλά κι από εκεί ψηλά κάνουν το κατέβασμά τους προς το δέκτη. Ο θόλος τού ουρανού είναι πάνω, ο βυθός τής θάλασσας είναι πιό κάτω από όσο μπορώ να φανταστώ. Ξέχασα όλα όσα δεν παλινδρομούν ανάμεσα στο Εβερεστ και την τάφρο τών Μαριαννών. Λες και ποτέ δεν τα είδα. Λες κι από παιδί σε δρόμους δεν περπάτησα παρά πηγαινοερχόμουνα μέσα σε ασανσέρ.
Το μόνο που νιώθω ανήσυχο, να κινείται οριζόντια, είναι το άγρυπνο αίμα μου την ώρα που ξαπλώνω.

Minima moralia ή Ελαχίστη Ηθική

Το έργο αυτό τού Αντόρνο παίρνει τον τίτλο του από το λιγότερο γνωστό βιβλίο τού Αριστοτέλη πάνω στο θέμα τής Ηθικής. Αναφέρεται στην εισαγωγή αυτού του βιβλίου πως η "Θλιβερή Γνώση" (κάνοντας ένα λογοπαίγνιο με την "Gaya Scienza"- "Εύθυμη Γνώση" τού Νίτσε) είναι το θέμα με το οποίο καταπιάνεται το πόνημα. Παραπέμπει στη διδαχή τής "ορθής ζωής", το κεντρικό θέμα τής Ελληνικής και Εβραϊκής σκέψης που αμφότερες υπήρξαν πηγές τής Δυτικής φιλοσοφίας.

Προς τα μέσα του 20ού αιώνα ο Α. υποστηρίζει πως η ορθή, η τίμια ζωή δεν είναι πλέον εφικτή γιατί ζούμε σε μια απάνθρωπη κοινωνία: "Η ζωή δεν ζει", ισχυρίζεται, θυμίζοντας το " ο Θεός είναι νεκρός". Αυτό δηλώνει ο Αντόρνο μέσα από σειρές σκέψεων κι αφορισμάτων στο έργο του, ξεκινώντας από καθημερινές εμπειρίες και φτάνοντας σε ανησυχητικές ματιές πάνω στην όψιμη βιομηχανική κοινωνία.

Οι σκέψεις που κάνει περιλαμβάνουν: την απογοήτευση/παραίτηση/απαξίωση/αποκαθήλωση τής οικογένειας, την μη-αυθεντικότητα τού να είσαι αυθεντικός, την παρακμή τού διαλόγου, τη διάδοση τού αποκρυφισμού και την ιστορία τής διπλωματίας.

Ο Αντόρνο καταδεικνύει επίσης πώς οι αλλαγές στην καθημερινή συμπεριφορά -ακόμα και οι πιό ασήμαντες- είναι δυνατόν να σχετίζονται, σωρευτικά, με τα πλέον καταστροφικά γεγονότα τού 20ού αιώνα.

«Το να γραφεί έστω κι ένα ποίημα  μετά το Αουσβιτς, σημαίνει βαρβαρότητα », είχε πει αλλού ο Αντόρνο χωρίς να ξέρουμε τι θα έλεγε για τόσα ποιήματα που γράφτηκαν μετά τη Χιροσίμα.

Τα παραπάνω καθώς και η σύλληψή του περί ψευδο-ατομικότητας ή ψευδο-διαφορετικότητας  (δηλ. όλοι το ίδιο είμαστε στην πράξη, όσο περισσότερο μηδενικοί γίνεται, διαφέροντας μεταξύ μας μόνο στα λόγια, τις ιδεολογίες και τις καλλιτεχνικές επιλογές), είναι σημαντικοί λόγοι για να ανατρέξουμε στον εν λόγω φιλόσοφο, ειδικά σήμερα που όλοι πελαγώνουμε στο ψάξιμο τού χαμένου κρίκου μεταξύ θεωρίας και πράξης.

Good bye Sadness