Παιδί μου : το αντίθετό μου

Αν πρόκειται να κρίνουμε πάλι -μέρες που είναι- τα παιδιά τών τελευταίων τάξεων τού σχολείου, θα βρεθούμε πάλι να πελαγοδρομούμε σε συζητήσεις χωρίς συμπεράσματα. Σίγουρα δε θα χρειαστεί μεγάλη προσπάθεια να χωριστούμε σε δυο απόψεις:

 Αποψη1. Παλιόπαιδα που τα έχουν όλα έτοιμα, δε σέβονται κανένα, ακατάστατα, ανεύθυνα, παιδιά που "έπρεπε να έχουν φάει ξύλο όταν ήταν μικρά", τεμπέλικα, αδιάβαστα κ.ο.κ.

Αποψη2. Παιδιά που μεγάλωσαν με την τηλεόραση, τα κινούμενα σχέδια, τα παιχνίδια-εξαμβλώματα, το ίντερνετ, την έλλειψη επικοινωνίας και σεβασμού, τα κομπιούτερς και τα υπόλοιπα μηχανήματα τού εξαποδώ.

Αυτά είναι τα δυο κύρια ρεύματα που, εν πολλοίς, συμπλέουν. Μιλούν αμφότερα και περιγράφουν τα παιδιά αυτά σαν να ήταν μια γενιά από "επαναστάτες (ή μάλλον κωλοπαιδαράδες) χωρίς αιτία".

Τα παιδιά αυτά όμως ξεχνάμε ποιός τα μεγάλωσε. Τα μεγάλωσε μια γενιά που στην ίδια ηλικία ήταν πολύ πιό αξιοθρήνητη από αυτά: η δική μας γενιά, η "επαναστατική", η γενιά που έχασε κάθε σεβασμό προς τον μεγαλύτερο, προς το κράτος, προς τον πλησίον. Η γενιά που παραδόθηκε στην λατρεία τού άψυχου, που εισήγαγε την απαξίωση τών γονιών, που σαν μέθοδο τιθάσευσης τών παιδιών υιοθέτησε το "μπαμπάς-γιός είμαστε φιλαράκια", η γενιά τού παρκαρίσματος τών παιδιών, της χυδαίας ψυχαγωγίας, του ανταγωνισμού με πιόνια τα παιδιά, τού μεγαλώματος τών παιδιών σύμφωνα με τα καθιερωμένα ώστε να γίνουν όλα σχεδόν ίδια. Ναι, πιστεύω πως με ένα σκεπτικό " Ας είμαστε καλού κακού όλοι ομοιόμορφοι, ώστε ή θα πάμε όλοι μπροστά ή όλοι στον πάτο". Ίδια παιχνίδια, ίδια ρούχα, ίδια κινούμενα σχέδια, ίδιες συνήθειες, ίδιες αντιδράσεις.

Έτσι, σ' ένα τόσο ομοιόμορφο σύνολο πετύχαμε οι ατομικές επιδιώξεις τών παιδιών να είναι οι ίδιες. Αυτό, μέσα σε έναν ανταγωνισμό (που κι αυτός από τις δικές μας πρακτικές εκπορεύεται) γίνεται σφοδρή αντιπαλότητα: είναι δύσκολη η ζωή όταν όλοι θέλουν τα ίδια αγαθά από τη μια κι από την άλλη, εκ τών πραγμάτων, αυτό είναι ανέφικτο. Ασχημη ψυχολογία διαμορφώνεται, κορυφώνεται και το επόμενο βήμα είναι το "αν δεν μπορώ κι εγώ, τότε ας μη μπορεί κανείς".

Μπορεί στα μάτια τών ειδικών να φαίνεται δύσκολη η ανάλυση τού φαινομένου και να υπάρχει η απορία και η απόρριψη τών παιδιών που..."δεν είναι σαν εμάς που ήμασταν δραστήριοι, φιλικοί, κοινωνικοί κ.λπ. Τούτοι δω είναι το αντίθετό μας".

Πολύ φυσικό και πολύ σωστό..."αντίθετοί μας". Ακριβώς αυτό θέλουν τα παιδιά: να γίνουν το αντίθετό μας.

Αν.Ε.Σ.Η.

Ήταν πάρα πολύς καιρός που το Ανώτατο Εθνικό Συμβούλιο Ηθικού (Αν.Ε.Σ.Η.) δεν συνεδρίαζε πιά. Το Αν.Ε.Σ.Η. ήταν ένας φορέας και είχε συσταθεί από το έκπτωτο πιά καθεστώς που είχε κυβερνήσει τη Δημοκρατία τής Δυστοπίας πριν πενήντα περίπου χρόνια. Ήταν ο υπεύθυνος τομέας για τη ρύθμιση και διαχείριση τής συναισθηματικής κατάστασης τού λαού.

Η Δημοκρατία τής Δυστοπίας (Δ.Δ.) είχε λάβει σοβαρα υπ' όψη της τη σημασία των αυξομειώσεων στο ηθικό τών πολιτών, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις στις οποίες χρειαζόταν αυξημένη συλλογική προσπάθεια και σύμπνοια, όπως σε πολέμους ή θεομηνίες. Ήταν απαραίτητο άλλοτε να προωθείται προς τα πάνω το ηθικό τού λαού τής Δ.Δ. κι άλλοτε προς τα κάτω.

Ναι, το τελευταίο δεν ήταν κάτι σπάνιο καθ' ότι οι Δυστοπιανοί κατά περιόδους γίνονταν εντελώς αδικαιολόγητα αισιόδοξοι, υπερβολικά γλεντζέδες, σπάταλοι και σε ενοχλητικό βαθμό φλύαροι και θορυβώδεις. Παρ' όλα αυτά, μερικές φορές που το λιγότερο επιθυμητό ήταν η αδράνεια, ο κόσμος αυτός γινόταν οκνηρός, απαισιόδοξος και μεμψίμοιρος.

Ήταν, τώρα, καιρός να μπουν σ' εφαρμογή ξανά οι παλιές μέθοδοι. Ίσως λίγο παραλλαγμένες, όσο το δυνατόν πιό εκσυγχρονισμένες. Ο κυβερνητικός παράγοντας που είχε αναλάβει να επαναφέρει ανασκευασμένες τις παλιές πρακτικές ήταν αποκαρδιωμένος από το τόσο κοινότυπο και πεπερασμένο ρεπερτόριο που είχε να επιδείξει στον τομέα του το Αν.Ε.Σ.Η.

Αφίσες με σκηνές από βομβαρδισμένα τοπία, άνθρωποι που είχαν προσληφθεί από το καθεστώς για να ποζάρουν ως άστεγοι, βουνά από σκουπίδια, τίτλοι εφημερίδων με τη φτώχεια να 'ρχεται, καιρικές προβλέψεις κατακλυσμών ήταν τα όπλα που το καθεστώς χρησιμοποιούσε για να μετριάσει το ηθικό, να φέρει στο συναίσθημα τών πολιτών τη λύπη.

Ο πράκτορας όμως πραγματικά έσκασε στα γέλια μ' αυτά που χρησιμοποιήθηκαν στο παρελθόν για να κάνουν όταν χρειαστεί, πιο εύθυμο τον κόσμο και πιο ξεσηκωμένο: Εικόνες από λειβάδια ανθισμένα, χέρια υψωμένα σε γροθιές, τίτλοι εφημερίδων "Θα νικήσουμε!", χάρτινα αγγελούδια, "Ο πόλεμος τέλειωσε" και κηδειόσημα πολλά που είχαν -κάτω από τα ονόματα τών μεταστάντων- συγγενείς πολλούς και ηλικία θανόντων πάντα πάνω από τα εκατό...

Allen Ginsberg: America

Οι αρετές δεν αποκτιούνται, δεν μαθαίνονται, είναι σύμφυτες, εγγενείς και οπωσδήποτε δεν είναι προϊόντα μεταμέλειας.

Εφηβεία στη Μεταπολίτευση - 3

Η σχέση με τα μαθήματα παρέμενε μια πηγή αμφιθυμίας δεδομένου ότι δεν εννοείτο ο επαναστάτης να είναι και μελετηρός - σιγά σιγά έγινε αποδεκτός κάποιος έπαινος γι αυτούς που θα έγραφαν καλή έκθεση για το Πολυτεχνείο. Αργότερα οι Κνίτες επρόκειτο να λανσάρουν και να διατηρήσουν σε ακμή το μοντέλο "πρώτοι στα θρανία-πρώτοι στον αγώνα" ήδη από το 76-77(!).

Την εποχή πάντως που τέλειωνα το γυμνάσιο δε ήταν εύκολη υπόθεση ούτε μια καλή έκθεση για το Πολυτεχνείο. Πού να ξέρω εγώ τι να γράψω για το πολυτεχνείο, όταν η μόνη ενημέρωσή μου ήταν από την τηλεόραση που μετέδιδε για κάτι "αναρχικά στοιχεία κ.λπ." (περίπου όπως μετέδιδε η TV το Δεκέμβριο τού 2008 για τα παιδιά που έκαναν τις οδομαχίες). Σάμπως μάς έδειξαν τίποτα βίντεο ή κανένα ρεπορτάζ όπως κάνει τώρα το ALTER που σου δείχνει τα ίδια στιγμιότυπα χίλιες φορές λες κι είναι φάσεις τού champions league;

Τώρα θυμάμαι μόνο που έλεγαν για "αναρχικούς οι οποίοι κατέλαβον κ.λπ...". Ύστερα από καιρό είπαν για "ήρωες που έφεραν τη Δημοκρατία κ.λπ...." ενώ έδειχναν ταυτόχρονα τον Κ. Καραμανλή, τον Αν. Παπανδρέου, το Γ. Μαύρο και τους υπόλοιπους. Οι δρόμοι γύρω μου άρχισαν να αλλάζουν ονόματα, ο πατέρας μου έκρυψε το αντίτυπο τού "Το πιστεύω μου" τού Γ. Παπαδόπουλου κι αργότερα πήρε "χαρτί" αντιστασιακού που όμως δεν χρειάστηκε να χρησιμοποιήσει ποτέ.

Τα "πολιτικοποιημένα" άτομα (έτσι ονόμαζε μόνο τα μέλη της η ΚΝΕ) κυκλοφορούσαν υπακούοντας σε μια άθλια ενδυματολογική αντίληψη που σε ήθελε διοπτροφόρο είτε το χρειαζόσουν είτε όχι, μουσάτο, θυμωμένο και με το τσιγάρο στο στόμα. Τότε ήταν που μετά από φιλότιμες προσπάθειες άρχισα κι εγώ να καπνίζω "Παλλάς" κι αργότερα άφιλτρα "Hellas special". Η εμφάνισή σου έπρεπε να είναι άσχημη, τόσο άσχημη που να παραπέμπει στο Σαββόπουλο (για τα αγόρια) ή στη Φαραντούρη (για τα κορίτσια).

Από όλη αυτήν την επαναστατικότητα που ήθελαν όλοι να επιβάλλουν ως εμπόρευμα που "κι-εσύ-θα-αγοράσεις", εγώ δεν κατάλαβα τίποτα. Κάτι ένιωσα σε ορισμένες περιστάσεις, όπως όταν διάβασα το "Άκου, ανθρωπάκο" , τα διάφορα αποσπάσματα από τον "Επαναστατημένο άνθρωπο" καθώς κι όταν ένα απόγευμα, πηγαίνοντας στο φροντιστήριο και εντελώς άθελά μου, βρέθηκα ανάμεσα στα δακρυγόνα που πέφτανε στο συλλαλητήριο για την μη έκδοση τού Ρολφ Πόλε.

Smoke gets in your eyes